به بهانه مستند تلویزیونی تقاطع درباره قتل ندا- بخش اول

روایت تهیه کننده بزرگ

رخدادهای گوناگون سیاسی، اجتماعی وفرهنگی به گونه ای کاملا متفاوت وگاهی متضاد «روایت» می شوند. بسیارپیش آمده که از دیدن یا خواندن روایت مخالفان مان از یک اتفاق با عصبانیت گفته ایم: «وای اینها چقدروقیح اند». وقاحت دراینجا اشاره ای است به گسست روایت از حقیقت، درنظرگوینده .  داستان مرگ ندا ونوع بازنمایی آن درتلویزیون ، مطبوعات وسایت های رسمی درقالب برنامه های مستند ویا مقالات تحلیلی نمونه ای بارز از این موقعیت است. تلویزیون در ایران، مرگ ندا را به گونه ای روایت کرد که در تضاد با روایت های رغیب- حامیان جنبش سبز- قرارگرفت.

دولت برای ارتقای «طرح» خود از قتل ندا به یک روایت تاریخی، تلاش های زیادی کرد. بازگویی بخشی از تلاش های او در این مستند – به عنوان نمونه- درواقع نشان دادن اهمیت جنبه ایقانی یک روایت درمنازعه سیاسی است. تهیه کننده بزرگ در روایتش از قتل ندا، با معلم موسیقی و یکی از دوستان ندا گفت وگو کرد. فارغ ازاینکه سال گذشته در مستندی دیگر، همین معلم موسیقی یکی از قاتلین ندا معرفی شده بود، گفت وگو با او زمانی جالب بنظر می رسد که نگرش رسمی به موسیقی را درتمام این سال ها به یاد بیاوریم و دوباره مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی را که تقریبا همزمان با پخش این مستند صادرشد را مرور کنیم که : تدریس موسیقی درکلیه مدارس ممنوع است. 

تهیه کننده بزرگ برای نشان دادن حقیقت به مخاطبانش، با پیرمردی همراه شده که حرفه اش تقریبا ممنوع است وتصویر ابزار تولیدش سال هاست که پشت گلدان ها پنهان وسانسورمی شود. درواقع راوی برای اقناع پذیری روایتش سراغ کسی رفته که درمیدان فرهنگ رسمی، پایین ترین جایگاه را داشته وچیزی شبیه به مجرم فرهنگی است (به خصوص اینکه اوتدریس موسیقی غربی وپیانو می کند).

جالب ترازاین، گفت وگو با دوست ندا بود. اودرآن مستند چیزی کمترازبقیه صیدهای گشت ارشاد نداشت. درواقع با نوع پوشش وآرایشش، ازنظردستان آهنی دولت درخیابان های شهر، یک مجرم اجتماعی بود. حال، او در تلویزیون رسمی، جایی که هیچ تصویری امثال او را نمایندگی نمی کند، با ظاهری ظاهرشده است که نظام مسلط، حاملانش را در انواع تریبون های رسمی به عنوان «مجرم» معرفی می کند. او، سرتاپا نماینده همه آن بی حجاب هاوقرتی هایی بود که داغ ننگ «آسیب اجتماعی دختران» را برپیشانی دارند؛ حالا دراین مستند، تهیه کننده بزرگ از او خواسته که باتمام نشانه های آسیبی اش که مردان را تحریک وجامعه را نابود می کند، به کشف حقیقت کمک کند!. دلیل رفتار شیزوفرنیک تهیه کننده بزرگ چیست؟

عناصر تهیه کننده بزرگ درمستند قتل ندا برای ساختن روایتش کسانی بودند که او خود سا ل هاست آن ها را مجرمین اجتماعی وفرهنگی می نامد. مجرمینی که دروضعیت اضطراری به کمک حاکم می آِیند. دریکی از محبوب ترین ژانرهای سینمای عامه پسند ( ژانراکشن) ازمجرم زندانی خواسته می شود درازای بازپس گیری آزادی اش  در دستگیری مجرمان، به پلیس کمک کند. پلیس در اینجا به دنبال اهداف ومجرمان بزرگتری است. او با نقض قانون (آزادی مجرم) خود نیز به مجرم تبدیل می شود و این «برابری» با مجرم است که امکان همکاری مجرم را با اوفراهم می آورد. نمایش مجرمان فرهنگی واجتماعی در تلویزیون و برابری با آن ها به واسطه گفت وگویی دوستانه، روایتگر تلاش حاکمی است که درمنازعه روایت ها خودرا درمضیقه می بیند. دراینجا نکته ای که بسیارمهم بنظر می رسد تعلیق خودخواسته برخی از مهمترین عناصر ایدئولوژیک نظام توسط تهیه کننده بزرگ به هدف بازپس گیری «حقیقت» از دستان رقباست؛ حقیقتی که دهه شصت وتاحدودی هفتاد هیچ روایت رقیبی نمی توانست آن را از دستان حاکم خارج کند. در واقع تک تک عناصر به کاررفته در مستند قتل ندا مونادهایی بودند بر پایان سروری روایت معظم؛ وبه عبارتی دیگر تشدید منازعه روایت ها.

شایدبتوان تمامی منازعات سیاسی ، اجتماعی وفرهنگی را نزاع روایت ها دانست. در نوشته بعدی به وضعیت منازعه روایت ها دریک سال اخیر و دوران جنبش سبز خواهم پرداخت.

5 پاسخ به “به بهانه مستند تلویزیونی تقاطع درباره قتل ندا- بخش اول

  1. نويد 15/07/2010 در 23:44

    سلام

    دوست داشتي برنامه اي داشتي که با يک کليک نظرت رو توي صدها وبلاگ ثبت ميکرد ؟ خوب ما اين برنامه رو ساختيم و براي دانلود رايگان توي سايتمون قرار داديم . دوست داشتي يه سر بزن
    راستي اين نظر هم با همين برنامه ارسال شده

  2. نیما زاگرس 16/07/2010 در 01:58

    بحث بسیار جالبی است ، از ابتدای حکومت اسلامی ، سند سازی به یک هنر اسلامی تبدیل شده .

  3. سميرا 17/07/2010 در 16:41

    خوشحال شدم بعد از مدتها توی تی وی دیدمت هم کلاسی و هم دانشکده ای قدیمی شما باعث افتخارید فقط حیف که وطن شما را از دست داد!

  4. امین بزرگیان 16/08/2010 در 09:03

    ممنون.حیف که من شمارانمیبینم.به امیددیدار

  5. یک بازداشتی 23 خرداد 19/10/2010 در 22:38

    به امیددیدار

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس گوگل

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: